پاسخ کوتاه
در بیشتر موارد با پروتز سینه میشود شیر داد، چون پروتز بافت شیرساز را برنمیدارد و پشت یا زیر آن قرار میگیرد. در مرور نظاممند ۲۰۲۳، حدود ۸۲ درصد زنان دارای پروتز شیر دادند، در برابر ۸۸ درصد زنان بدون پروتز. مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا هم شواهدی نیافته که سیلیکون پروتز وارد شیر مادر شود. آنچه واقعاً اثر میگذارد جزئیات جراحی است: محل برش و جای پروتز. اگر قصد بارداری دارید، همین را از ابتدای مشاوره بگویید.
این یکی از آن سوالهایی است که زنهای جوان قبل از تصمیم زیاد میپرسند و معمولاً جوابش را از فرومها و تجربههای شخصی میگیرند، نه از پزشک. مشکل جواب فرومی این است که یک تجربه فردی را به قاعده کلی تبدیل میکند، در حالی که این موضوع دقیقاً جایی است که جزئیات جراحی همه چیز را عوض میکند.
پس بیایید سه چیز را از هم جدا کنیم: آنچه شواهد نسبتاً محکم میگویند، آنچه هنوز اتفاقنظر ندارد، و آنچه به تصمیم خود شما و جراحتان برمیگردد.
آیا اصلاً با پروتز میشود شیر داد؟
در بیشتر موارد بله. منطق آناتومیک ساده است: پروتز سینه بافت غدهای شیرساز را برنمیدارد یا جایگزینش نمیکند؛ پشت آن بافت، و بسته به روش، زیر عضله سینهای قرار میگیرد. یعنی کارخانه تولید شیر سر جایش میماند.
همین «بسته به روش» نکتهای است که در ادامه به آن برمیگردیم. در کلینیک لمون هم پروتز میتواند زیر بافت غدهای سینه یا زیر عضله سینهای قرار بگیرد و انتخاب بینشان در جلسه مشاوره و بعد از معاینه انجام میشود، نه از پیش.
ولی «در بیشتر موارد» با «همیشه» فرق دارد و بیصداقتی است اگر این تفاوت را پنهان کنیم. مرور نظاممند و متاآنالیزی که سال ۲۰۲۳ در نشریهٔ Aesthetic Surgery Journal منتشر شد، دادههای نزدیک به ۴۰۰ هزار زن را کنار هم گذاشت: حدود ۸۲ درصد زنان دارای پروتز توانستند شیر بدهند، در برابر حدود ۸۸ درصد زنان بدون پروتز. یعنی تفاوت واقعی است، ولی اندازهاش با تصویری که در فرومها ساخته میشود فاصله دارد.
نکتهای که کمتر گفته میشود این است که کمبود شیر در زنان بدون پروتز هم اتفاق میافتد، پس هر مشکل شیردهی بعد از عمل لزوماً تقصیر پروتز نیست.
جمعبندی واقعبینانه: پروتز شانس شیردهی موفق را از بین نمیبرد، ولی تضمینش هم نمیکند. همانطور که نداشتن پروتز هم تضمینش نمیکند.
آیا سیلیکون وارد شیر میشود؟
این نگرانکنندهترین بخش سوال برای بیشتر مادران است. جوابش از بقیه روشنتر است، ولی نه بهشکل یک «نه» قاطع؛ ارزش دارد که موضع دقیق هر نهاد را جدا ببینید.
مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا میگوید شواهدی پیدا نشده که موادی مثل سیلیکون از پروتز وارد شیر مادر شود، و گزارشی از مشکل بالینی در نوزادان مادران دارای پروتز سیلیکونی در دست نیست.
سازمان غذا و داروی آمریکا محتاطتر حرف میزند و همین صداقتش ارزش دارد: میگوید معلوم نیست مقدار بسیار کمی سیلیکون از پوستهٔ پروتز وارد شیر میشود یا نه، چون اصلاً روش استانداردی برای اندازهگیری دقیق سیلیکون در شیر مادر وجود ندارد. در کنار همین جمله اضافه میکند که در بررسی سطح سیلیکون، شیر مادران دارای پروتز سیلیکونی سطح بالاتری نسبت به مادران بدون پروتز نشان نداد.
آکادمی اطفال آمریکا هم در جمعبندی سال ۲۰۰۱ نتیجه گرفت شواهد برای اینکه پروتز سیلیکونی را منع شیردهی بدانیم کافی نیست، و این موضع تا امروز عوض نشده است.
پس تصویر واقعی این است: هیچ نهاد معتبری شیردهی با پروتز را منع نکرده و اندازهگیریها نگرانکننده نبودهاند، ولی «اندازهگیری نگرانکننده نبود» با «صددرصد اثبات شد» یکی نیست. نگرانیای که شواهد بیشتری پشتش هست، حجم شیر است نه ایمنی آن.
محل برش چه فرقی میکند؟
اینجا جایی است که باید صادق بود: اتفاقنظر کامل وجود ندارد.
سه محل برش رایج است: زیر چین سینه، دور هاله، و از زیربغل. بحث اصلی روی برش دور هاله است.
دیدگاه رایج: چون این برش از کنار هاله عبور میکند، احتمال آسیب به مجاری شیر و اعصاب نوک سینه بیشتر است و همین میتواند روی جریان شیر و رفلکس تخلیه اثر بگذارد. بسیاری از منابع بر همین اساس آن را پرریسکترین گزینه از نظر شیردهی میدانند.
دیدگاه انجمن جراحان پلاستیک آمریکا: موضع محتاطتری دارد و استدلال میکند که چون اعصاب و مجاری شیر از پایین به نوک سینه میرسند، این برش لزوماً ریسک اختلال حس نوک سینه یا مشکل شیردهی را بالا نمیبرد.
نتیجه عملی برای شما این نیست که کدام طرف درست میگوید. نتیجه عملی این است که این یک نقطه تصمیم واقعی است، پس باید در مشاوره صریح مطرحش کنید. اگر شیردهی آینده برایتان اولویت جدی است، بگویید تا در انتخاب محل برش لحاظ شود.
زیر عضله یا زیر بافت غدهای؟
پروتز میتواند زیر بافت غدهای سینه یا زیر عضله سینهای قرار بگیرد. از منظر شیردهی، قرارگرفتن زیر عضله معمولاً فاصله بیشتری با بافت غدهای شیرساز ایجاد میکند و فشار کمتری روی آن میآورد.
ولی این تصمیم فقط بر اساس شیردهی گرفته نمیشود. آناتومی بدن، حجم بافت موجود، نوع پروتز و فرم موردنظر شما هم در آن دخیلاند، و ممکن است در مورد شما ملاحظه دیگری وزن بیشتری داشته باشد. در لمون هم قاعده همین است: انتخاب نوع، سایز و محل قرارگیری پروتز به آناتومی بدن و خواسته شما بستگی دارد و در جلسه مشاوره و بعد از معاینه حضوری جراح تعیین میشود، نه از پیش و پشت تلفن.
قبل از بارداری عمل کنم یا بعدش؟
جواب واحدی ندارد و هر کس بگوید دارد، سادهسازی کرده است.
بارداری و شیردهی خودشان حجم و فرم سینه را تغییر میدهند. یعنی اگر امروز عمل کنید و دو سال بعد باردار شوید، ممکن است نتیجه تغییر کند و به بازبینی نیاز پیدا کند. اتفاقاً افت حجم بعد از بارداری و شیردهی یکی از دلایل رایجی است که افراد سراغ این جراحی میآیند.
از طرف دیگر، کسی که برنامه فرزندآوریاش سالها فاصله دارد لزوماً دلیلی برای صبرکردن ندارد.
چیزی که واقعاً اهمیت دارد این است که برنامه فرزندآوریتان را از همان ابتدای مشاوره روی میز بگذارید، حتی اگر مطمئن نیستید. این اطلاعات روی طراحی جراحی اثر میگذارد و پنهانکردنش فقط به ضرر خودتان است.
چه سوالاتی را در مشاوره بپرسید؟
اگر شیردهی آینده برایتان مهم است، این چهار سوال را با خودتان ببرید:
- محل برش چه خواهد بود و چرا همین انتخاب شده است؟
- پروتز زیر عضله قرار میگیرد یا زیر بافت غدهای، و دلیلش چیست؟
- با توجه به اینکه قصد بارداری دارم، چه توصیهای دارید و آیا در طراحی جراحی تفاوتی ایجاد میکند؟
- اگر بعداً در شیردهی مشکلی پیش بیاید، مسیر پیگیری چیست؟
جراحی که به این سوالها با حوصله جواب بدهد، همان کسی است که باید انتخابش کنید.
در کلینیک لمون چطور است؟
در لمون مشاوره، معاینه و طراحی برنامه پروتز سینه در خود کلینیک انجام میشود. چون این جراحی نیازمند اتاق عمل و بیهوشی عمومی است، خود عمل در بیمارستان مجهز و توسط دکتر امیررضا مهراوران، متخصص جراحی عمومی با شماره نظام پزشکی ۱۳۱۶۸۳، انجام میگیرد.
هر دو نوع پروتز سیلیکونی و سالین در این جراحی به کار میروند و انتخاب نوع، سایز و محل قرارگیری در مشاوره و بعد از معاینه مشخص میشود. هزینه هم عدد ثابت و از پیشتعیینشده ندارد، چون به نوع پروتز، سایز، محل قرارگیری و برنامه بیهوشی و بیمارستان بستگی دارد و بعد از معاینه حضوری اعلام میشود.
اگر هنوز بین پروتز و روشهای دیگر مردد هستید، ماموپلاستی یا پروتز تفاوتشان را توضیح داده است.
اعداد کلیدی در یک نگاه
- امکان شیردهی: در مرور نظاممند سال ۲۰۲۳ (Aesthetic Surgery Journal) حدود ۸۲ درصد زنان دارای پروتز شیر دادند، در برابر حدود ۸۸ درصد زنان بدون پروتز.
- ایمنی شیر: مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا، سازمان غذا و داروی آمریکا و آکادمی اطفال آمریکا هیچکدام شیردهی با پروتز را منع نکردهاند؛ سازمان غذا و دارو فقط تأکید میکند روش استانداردی برای اندازهگیری سیلیکون در شیر وجود ندارد.
- نقاهت در لمون: طبق صفحه خدمت پروتز سینه، برگشت به فعالیت سبک روزمره معمولاً حدود یک هفته بعد از عمل است و ورزش و بلندکردن وزنه چند هفته بیشتر به تعویق میافتد.
- جراح و محل عمل: مشاوره و طراحی در کلینیک لمون، خود عمل در بیمارستان مجهز و توسط دکتر امیررضا مهراوران (متخصص جراحی عمومی، نظام پزشکی ۱۳۱۶۸۳)؛ هر دو نوع پروتز سیلیکونی و سالین به کار میروند.
جمعبندی
اگر یک چیز از این مقاله بماند، این باشد: نگرانی درباره ایمنی شیر برای نوزاد پشتوانه شواهدی ندارد و هیچ نهاد معتبری شیردهی با پروتز را منع نکرده، ولی نگرانی درباره حجم شیر منطقی است و دقیقاً به همان جزئیاتی برمیگردد که در مشاوره تصمیمگیری میشوند.
پس مهمترین کاری که میتوانید بکنید این است: قصد فرزندآوریتان را از ابتدا بگویید و درباره محل برش و جای پروتز سوال بپرسید. این جراحی جای تصمیم خاموش نیست.