کلینیک زیبایی لمون، غرب تهران

سوختگی با لیزر

بازبینی علمی: دکتر فریده قلی‌زاده، نظام پزشکی 108047 · آخرین بازبینی: ۲۳ مرداد ۱۴۰۵

دکتر مصطفی هواسی و دکتر شادی غفوری

زیر نظر مستقیم پزشکان لمون

دکتر مصطفی هواسی · پزشک عمومی، با بیش از ۱۲ سال تجربه در امور زیبایی و طراحی چهره، نظام پزشکی 142491

دکتر شادی غفوری · دندان‌پزشک، بنیان‌گذار و مدیر کلینیک

سوختگی با لیزر عارضهٔ نادری است، ولی وقتی پیش می‌آید تقریباً همیشه یک علت فنی مشخص دارد و نه بدشانسی. کلینیک لمون این مورد را به‌عنوان یک کار جدا می‌پذیرد: معاینهٔ ناحیه، تجویز پماد لازم، پیدا کردن علت سوختگی، و توضیح اینکه دفعهٔ بعد چه چیزی باید عوض شود تا تکرار نشود. لازم هم نیست لیزر را ما زده باشیم.

از جلسهٔ لیزر با پوستی برگشته‌اید که بیشتر از یک قرمزی معمولی است. سوخته، تاول زده، یا خط و لکه‌ای روی آن مانده که خودبه‌خود کم نمی‌شود. چیزی که در این حالت بیشتر از پماد اهمیت دارد این است که کسی ناحیه را ببیند و بگوید چه اتفاقی افتاده. سوختگی لیزر معمولاً محصول یک تصمیم اشتباه سر دستگاه است و تا وقتی آن تصمیم شناسایی نشود، جلسهٔ بعد هم همان می‌شود.

چرا لیزر پوست را می‌سوزاند

لیزر موهای زائد کارش این است که انرژی را به رنگدانهٔ مو برساند و فولیکول را با گرما تضعیف کند. مشکل از جایی شروع می‌شود که همین انرژی به‌جای مو، در سطح پوست جذب شود. ملانین پوست هم رنگدانه است و اگر پوست تیره‌تر یا برنزه باشد، بخشی از انرژی را خودش می‌گیرد. آن وقت سطح پوست بیش از اندازه گرم می‌شود و نتیجه‌اش قرمزی شدید، تاول یا کندگی است. شایع‌ترین زمینه‌ها اینهاست:

  • طول‌موج نامناسب برای رنگ پوست: طول‌موج کوتاه‌تر روی پوست سبزه و تیره ملانین سطحی را بیشتر درگیر می‌کند. انتخاب درست طول‌موج تنها تصمیمی است که بیشترین اثر را روی ایمنی جلسه دارد.
  • انرژی بالاتر از تحمل پوست: بالا بردن توان برای «نتیجهٔ سریع‌تر» رایج‌ترین دلیل سوختگی در جلسه‌ای است که خود دستگاه سالم بوده.
  • پوست برنزه یا آفتاب‌خوردهٔ تازه: پوستی که چند روز پیش آفتاب دیده دیگر همان پوست جلسهٔ قبل نیست و با همان تنظیم قبلی می‌سوزد.
  • خنک‌کنندهٔ ناکافی: خنک‌کردن پوست هم‌زمان با پالس بخشی از ایمنی کار است، نه امکان رفاهی.
  • پالس روی پالس در یک نقطه: وقتی چند پالس روی هم بخورد، گرما در همان نقطه جمع می‌شود.
  • لیزر روی خال، تتو یا پوست تحریک‌شده: این نواحی باید از مسیر کار بیرون گذاشته شوند.

چه چیزی جلوی سوختگی را می‌گیرد

بیشتر سوختگی‌ها قابل پیشگیری‌اند و راهش هم پیچیده نیست. طول‌موج باید بر اساس رنگ پوست انتخاب شود نه بر اساس تنها دستگاه موجود در آن مرکز. دو تا سه هفته پیش از جلسه آفتاب مستقیم و برنزه‌شدن کنار گذاشته شود. آماده‌سازی ناحیه فقط با تیغ باشد و نه با موم و بند، چون آنها ریشه را بیرون می‌کشند و پوست را تحریک می‌کنند. در جلسهٔ اول یا هر بار که شرایط پوست عوض شده، تست نقطه‌ای روی بخش کوچکی از پوست واکنش واقعی شما را نشان می‌دهد. و مهم‌تر از همه، تصمیم دربارهٔ انرژی و طول‌موج باید زیر نظر پزشک گرفته شود.

یک نکته را هم صریح بگوییم، چون خودمان با همین دستگاه کار می‌کنیم: سوختگی با لیزر کندلا هم ممکن است. نام برند ایمنی را تضمین نمی‌کند، آنچه تضمین می‌کند تنظیم درست برای پوست شماست. فرقی که دستگاه می‌سازد در حاشیهٔ خطاست نه در حذف آن؛ مثلاً خنک‌کنندهٔ DCD در پلتفرم‌های سری Gentle Pro پوست را کسری از ثانیه پیش از هر پالس خنک می‌کند و همین حاشیه را بازتر می‌کند. ولی همان دستگاه با انرژی نامتناسب یا روی پوست برنزه هم می‌سوزاند.

اگر هنوز جلسه‌ای در پیش دارید، فهرست کامل آماده‌سازی در قبل از لیزر چه کنیم و توضیح انتخاب طول‌موج برای پوست سبزه و تیره در لیزر روی پوست تیره و سبزه آمده است.

در لمون چه کاری انجام می‌شود

این کار چهار بخش دارد و هیچ‌کدام جای دیگری را نمی‌گیرد:

  • معاینهٔ ناحیه: عمق آسیب، سالم یا باز بودن پوست، وجود نشانهٔ عفونت و اینکه چه بخشی از آنچه می‌بینید سوختگی است و چه بخشی واکنش طبیعی بعد از لیزر.
  • پماد لازم: بعد از معاینه و متناسب با همان عمق، نه یک نسخهٔ یکسان برای همه.
  • پیدا کردن علت: اینکه دقیقاً چه چیزی سوزانده است.
  • آموزش پیشگیری: اینکه در جلسات بعد چه چیزی باید عوض شود تا این اتفاق تکرار نشود.

پیدا کردن علت، مهم‌ترین بخش کار

پماد پوست را ترمیم می‌کند ولی جلوی تکرار را نمی‌گیرد. کسی که یک بار سوخته، اگر با همان شرایط سر جلسهٔ بعد برود، دوباره می‌سوزد. برای همین بخش اصلی این کار در لمون ریشه‌یابی است، نه نسخه‌نویسی. چیزهایی که در معاینه دنبالشان می‌رویم:

  • رنگ و نوع پوست شما: اولین چیزی که باید با طول‌موج جلسه جور دربیاید. ناسازگاری همین دو، شایع‌ترین علتی است که پیدا می‌کنیم.
  • وضعیت پوست در روز جلسه: آفتاب و برنزگی اخیر، سولاریوم، محصولات لایه‌بردار، و داروهای حساس‌کنندهٔ نور مثل رتینوئید و بعضی آنتی‌بیوتیک‌ها.
  • خانوادهٔ دستگاه و روش کار: چه طول‌موجی، با خنک‌کننده یا بدون آن، و اینکه ناحیه یک بار پوشش داده شده یا چند بار روی هم.
  • خود ناحیه: پوست نازک صورت و گردن و بیکینی تحمل کمتری از ساق و بازو دارد و تنظیم یکسان برای همهٔ بدن یکی از اشتباهات رایج است.
  • الگوی سوختگی روی پوست: شکل و توزیع سوختگی خودش سرنخ می‌دهد. سوختگی منظم و شبکه‌ای معمولاً ماجرای دیگری دارد تا یک لکهٔ موضعی در یک نقطه.
  • سابقهٔ جلسات قبلی: اینکه بار اول است یا در جلسات قبل هم واکنش شدید داشته‌اید، تصمیم دربارهٔ ادامهٔ دوره را عوض می‌کند.

نتیجهٔ این بخش یک جملهٔ روشن است که با خودتان می‌برید: چه چیزی باعثش شد و در جلسهٔ بعد چه چیزی باید فرق کند. اگر دورهٔ لیزرتان را جای دیگری شروع کرده‌اید، همین جمله را می‌توانید به همان مرکز بگویید.

اگر لیزر را جای دیگری زده‌اید

لازم نیست لیزر را ما زده باشیم و این هیچ فرقی در پذیرش شما ایجاد نمی‌کند. فقط چند چیز را در معاینه می‌پرسیم چون مستقیم روی تشخیص علت اثر دارد: چند روز از جلسه گذشته، کدام ناحیه لیزر شده، اگر می‌دانید با چه دستگاه یا طول‌موجی، و اینکه پیش از جلسه آفتاب یا دارویی داشته‌اید یا نه. اگر عکسی از همان روزهای اول دارید همراهتان بیاورید، چون ظاهر سوختگی در چند روز عوض می‌شود و عکس روز اول اطلاعاتی دارد که امروز دیگر دیده نمی‌شود.

سوختگی با لیزرهای دیگر

همهٔ سوختگی‌ها از لیزر موهای زائد نیستند. لیزر فرکشنال و لیزرهای برداشتن تتو خانوادهٔ متفاوتی‌اند و اساساً کارشان آسیب کنترل‌شده به پوست است، پس پوسته‌شدن و قرمزی شدید بعد از آنها لزوماً عارضه نیست و بخشی از خود روش است. کلینیک لمون این دستگاه‌ها را ندارد و با آنها کار نمی‌کند.

اگر پوست شما با یکی از این دستگاه‌ها آسیب دیده، معاینه و مراقبت از خود پوست همان اصول را دارد و می‌توانید ناحیه را نشان بدهید، ولی ریشه‌یابی تنظیمات آن جلسه کار همان مرکزی است که دستگاه را دارد و روش را انجام داده؛ ما دربارهٔ تنظیمات دستگاهی که در اختیار نداریم حکم نمی‌دهیم.

پماد، و کارهایی که خودتان نباید بکنید

تا وقتی ناحیه معاینه نشده، ساده‌ترین کار بهترین کار است: شستن با آب خنک، خشک‌کردن ملایم و دست نزدن. چند کار هم هست که در همان روزهای اول ترمیم را عقب می‌اندازد:

  • پماد سرخود: پماد درست به عمق سوختگی و باز بودن یا نبودن پوست بستگی دارد. همان پمادی که برای یکی خوب بوده می‌تواند روی زخم باز نامناسب باشد.
  • درمان خانگی روی پوست سوخته: عسل، خمیردندان، روغن و خاکه‌های گیاهی هیچ‌کدام روی سوختگی جایی ندارند و ریسک عفونت را بالا می‌برند.
  • یخ مستقیم روی پوست: کمپرس خنک بله، یخ چسبیده به پوست آسیب‌دیده نه.
  • ترکاندن تاول یا کندن پوسته: بیشترین سهم را در جای ماندگار دارد.
  • آفتاب: ناحیهٔ در حال ترمیم بی‌محافظ نباید آفتاب ببیند. تیرگی بعد از سوختگی بیشتر از خود سوختگی مانا است.
  • آب داغ، سونا و استخر: تا ترمیم کامل کنار گذاشته شوند.

چه زمانی نباید منتظر نوبت بمانید

بیشتر موارد در حد یک نوبت معمول است، ولی چند نشانه یعنی همان روز باید دیده شود: تاول گسترده یا تاول روی صورت، پوست کنده‌شده با ناحیهٔ باز، دردی که رو به افزایش است، قرمزی که به‌جای کم‌شدن پهن‌تر می‌شود، ترشح و چرک، یا تب. در این حالت تماس بگیرید و بگویید سوختگی بعد از لیزر است. سوختگی عمیق و وسیع ممکن است از حد کار سرپایی بیرون باشد و در آن صورت صادقانه همین را می‌گوییم و مسیر درست را نشان می‌دهیم.

مرزهای صادقانهٔ این کار

  • ترمیم پوست زمان می‌برد و هیچ پمادی این زمان را به چند روز کم نمی‌کند.
  • تیرگی یا روشنی لکه‌ای بعد از سوختگی معمولاً دیرتر از خود زخم برمی‌گردد و چند هفته تا چند ماه وقت می‌خواهد. محافظت از آفتاب در این بازه بخشی از درمان است، نه توصیهٔ زیبایی.
  • اسکاری که شکل گرفته باشد با پماد به حالت اول برنمی‌گردد. برخورد با آن کار دیگری است و در صفحهٔ رفع اسکار توضیح داده شده.
  • در بخشی از موارد، علت قابل تشخیص است ولی قابل اثبات نه؛ چون تنظیمات آن جلسه در اختیار ما نیست. آن وقت محتمل‌ترین علت را می‌گوییم و صریح می‌گوییم که برآورد است.
  • ادامهٔ دورهٔ لیزر بعد از سوختگی همیشه بلافاصله ممکن نیست و در بعضی نواحی باید روش عوض شود.

هزینه و مشاورهٔ رایگان

این کار عدد ثابت از پیش تعیین‌شده ندارد، چون هزینه‌اش به وضعیت ناحیه و پمادی که لازم می‌شود بستگی دارد. چیزی که از قبل روشن است این است که معاینه و مشاورهٔ آن رایگان است؛ یعنی برای اینکه بفهمید با چه چیزی روبه‌رو هستید لازم نیست هزینه‌ای بدهید. بعد از معاینه، هزینهٔ دقیق پیش از شروع هر کاری به شما گفته می‌شود. اگر می‌خواهید پیش از مراجعه بدانید کدام واکنش‌ها بعد از لیزر طبیعی‌اند و کدام‌ها نه، عوارض لیزر موهای زائد را بخوانید و برای مراقبت روزهای بعد مراقبت بعد از لیزر را.

سؤالات متداول

سوختگی با لیزر چند روز طول می‌کشد تا خوب شود؟

به عمق آسیب بستگی دارد. قرمزی و سوزش سطحی معمولاً در یکی دو روز فروکش می‌کند، تاول کوچک در حدود یک تا دو هفته ترمیم می‌شود و پوست‌اندازی و کندگی سطحی هم در همین بازه است. آنچه دیرتر از همه برمی‌گردد رنگ پوست است، نه خود زخم؛ تیرگی بعد از سوختگی ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد. عدد دقیق را فقط بعد از دیدن ناحیه می‌شود گفت.

چه پمادی برای سوختگی لیزر بزنم؟

این تنها چیزی است که نباید از اینترنت یا از تجربهٔ دوستتان انتخاب شود. پماد درست به عمق سوختگی، باز یا بسته بودن پوست و وجود یا نبود عفونت بستگی دارد و همان پمادی که برای یک نفر مناسب است می‌تواند برای دیگری ترمیم را عقب بیندازد. پزشک بعد از معاینه پماد لازم را تجویز می‌کند. تا آن موقع ناحیه را فقط با آب خنک و تمیز نگه دارید و چیزی رویش نگذارید.

تاول زده‌ام، بترکانمش؟

خیر. پوست روی تاول در همان چند روز اول بهترین پوشش طبیعی ناحیه است و ترکاندنش راه را برای عفونت و برای جای ماندگار باز می‌کند. اگر تاول بزرگ است یا در جایی است که با لباس یا حرکت مدام ساییده می‌شود، همان را به پزشک نشان بدهید تا خودش تصمیم بگیرد، نه اینکه خودتان بازش کنید.

جای سوختگی لیزر ماندگار می‌شود؟

بیشتر سوختگی‌های سطحی جای ماندگار نمی‌گذارند و آنچه می‌ماند معمولاً تغییر رنگ گذراست، نه اسکار. ولی صادقانه بگوییم دو چیز ریسک ماندگاری را واقعاً بالا می‌برد: ترکاندن یا کندن پوست تاول، و آفتاب خوردن ناحیه در هفته‌های اول. اسکاری که یک بار شکل گرفته باشد هم با پماد کامل برنمی‌گردد و برخوردش کار دیگری است.

لیزر را جای دیگری زده‌ام، می‌پذیرید؟

بله. برای این کار لازم نیست لیزر را ما زده باشیم و هیچ فرقی در پذیرش شما ندارد. فقط در جلسهٔ معاینه می‌پرسیم کجا و چند روز پیش لیزر شده، چه ناحیه‌ای بوده و اگر می‌دانید با چه دستگاهی. همین اطلاعات است که علت را مشخص می‌کند.

بعد از سوختگی دوباره می‌توانم لیزر کنم؟

در بیشتر موارد بله، ولی نه با همان تنظیمات و نه قبل از ترمیم کامل پوست. قاعدهٔ کلی این است که تا وقتی رنگ ناحیه به حالت عادی برنگشته لیزر شروع نمی‌شود. مهم‌تر از فاصله، عوض شدن همان پارامتری است که باعث سوختگی شده؛ اگر آن عوض نشود، جلسهٔ بعد همان اتفاق تکرار می‌شود.

سوختگی با لیزر کندلا هم ممکن است؟

دستگاه خوب ریسک را کم می‌کند ولی صفر نمی‌کند، چون عامل تعیین‌کننده تنظیم انرژی و طول‌موج برای رنگ پوست شماست، نه فقط نام برند دستگاه. پلتفرم‌های سری Gentle Pro کندلا خنک‌کنندهٔ DCD دارند که پوست را کسری از ثانیه پیش از هر پالس خنک می‌کند و همین یکی از دلایل ایمنی بیشترشان است. با این حال لیزر روی پوست برنزه یا با انرژی نامتناسب، با هر دستگاهی می‌تواند بسوزاند.

نتیجه‌ات را قبل از تزریق با آینهٔ هوشمند لمون ببین، یا همین حالا نوبت بگیر.