پاسخ کوتاه
دستگاه لیزر خانگی بد نیست، ولی جای لیزر کلینیک را نمی‌گیرد. بیشتر این دستگاه‌ها IPL کم‌انرژی‌اند نه لیزر واقعی؛ مو را کم و نازک می‌کنند، ولی آهسته‌تر، فقط روی پوست روشن تا متوسط و موی تیره، و به شرط اینکه مرتب ادامه بدهید. با قطع استفاده، مو به‌تدریج برمی‌گردد. برای نگه‌داری بین جلسه‌های کلینیک یا ناحیههای کوچک گزینهٔ معقولی است.
دستگاه لیزر خانگی چیست و چگونه کار میکند؟
بیشتر چیزی که با اسم «دستگاه لیزر خانگی» فروخته میشود، از جمله مدل‌های فیلیپس، در واقع IPL است: یک فلاش نور با طیف پهن، نه یک پرتو لیزر تک‌طول‌موج. اصل کار با لیزر کلینیک یکی است: رنگدانهٔ تیرهٔ مو نور را جذب میکند، گرم میشود و فولیکول ضعیف میشود. فرقش در انرژی است. مروری که در مجلهٔ Lasers in Surgery and Medicine منتشر شده (و بخشی از نویسندگانش از واحد تحقیق فیلیپس‌اند) میگوید دستگاههای خانگی هم از نظر انرژی هر پالس و هم از نظر سازوکار با دستگاه حرفهای فرق دارند: طبق همین مرور، پالس کم‌انرژی فولیکول را به مرحلهٔ پسرفت (کاتاژن) می‌برد و استفادهٔ طولانی ممکن است آن را کوچک‌تر کند.
دستگاه کلینیکی برای همین کار ساخته شده که انرژی بالاتر را با خنک‌کنندهٔ قوی و انتخاب طول‌موج متناسب با پوست بدهد. در لمون لیزر با دو پلتفرم GentleMax Pro و GentleLase Pro کندلا و یک دستگاه دایود ۸۰۸ نانومتر جدا انجام میشود و پزشک بسته به رنگ پوست و نوع مو بین آن‌ها انتخاب میکند؛ دستگاه خانگی فقط چند سطح شدت از پیش تعیین‌شده دارد و طول‌موج را عوض نمی‌کند.
آیا دستگاه لیزر خانگی تاثیر دارد؟
بله، تاثیر دارد ولی کمتر و کندتر. در یک کارآزمایی کوچک در مجلهٔ PLoS One، زن‌هایی با پوست متوسط به‌تصادف در دو گروه رفتند و زیر بغلشان شش جلسه یا با لیزر دایود حرفهای یا با دستگاه خانگی Silk’n Flash & Go Lux درمان شد؛ ۱۵ نفر دوره را تمام کردند. سه هفته بعد از جلسهٔ آخر، تعداد موی ناحیهٔ لیزر دایود حدود ۸۵ تا ۸۸ درصد کم شده بود و ناحیهٔ دستگاه خانگی حدود ۴۶ تا ۵۲ درصد. نویسندگان نتیجه گرفتند دستگاه خانگی مو را کم میکند، فقط با سرعت کمتر.
نکتهٔ مهم‌تر ماندگاری است. همان مرور مجلهٔ Lasers in Surgery and Medicine یادآوری میکند که در مطالعه‌های دستگاه خانگی، بعد از قطع درمانی کوتاه چهار جلسه‌ای، مو کامل برگشته بود، و در یک برنامهٔ نگه‌داری یک‌ساله (هر شش هفته یکبار)، کاهش مو تا یک سال بعد از پایان درمان مانده بود. یعنی دستگاه خانگی تعهد به استفادهٔ طولانی است، نه یک دورهٔ کوتاه.
دستگاه لیزر خانگی ضرر دارد؟ عوارضش چیست؟
اگر روی پوست و ناحیهٔ مناسب و طبق دستور زده شود، عارضه‌اش معمولاً خفیف است: سوزش، قرمزی یا التهاب کوتاه. در همان کارآزمایی PLoS One عوارض هر دو روش خفیف بود و در چند دقیقه برطرف شد. خطر واقعی وقتی است که دستگاه جای اشتباه یا روی پوست اشتباه زده شود: برگهٔ فیلیپس سوختگی، تغییر رنگ پوست، تاول و جای زخم را عارضهٔ نادر شدت بالا برای رنگ پوست میداند. برگهٔ رسمی فیلیپس لومیا فهرست بلندی از موارد «هرگز استفاده نکنید» دارد که مهم‌ترینش این‌هاست:
- دور چشم و روی ابرو یا نزدیک آن؛ نویسندگان همان کارآزمایی PLoS One هم خطر آسیب شبکیه را هنوز جای نگرانی می‌دانند
- روی خال، ککومک، زگیل، جای زخم و ناحیه‌ای که از بقیهٔ پوست تیرهتر است؛ میتواند بسوزاند و رنگ پوست را عوض کند و تشخیص بیماری پوستی را سخت‌تر کند
- روی تتو و تاتوی دائم، با دست‌کم یک سانتی‌متر فاصله
- پوست آفتاب‌سوخته، برنزه یا برنزه با کرم
- در بارداری و شیردهی، زیر ۱۸ و بالای ۶۵ سال
- اگر در شش ماه گذشته هر شکلی از ایزوترتینوئین (راکوتان) مصرف کرده‌اید
در کلینیک هم همین احتیاط سر جایش است؛ روی صفحهٔ خدمت لیزر لمون نوشته‌ایم که روی تتو لیزر نمی‌شود و خال‌های تیره کنار گذاشته می‌شوند. فرق در این است که در کلینیک پزشک پیش از جلسه پوست را معاینه میکند. فهرست کامل عوارض لیزر کلینیکی را در عوارض لیزر موهای زائد نوشته‌ایم.
دستگاه لیزر خانگی برای ناحیه تناسلی
خط بیکینی بله، خود ناحیهٔ تناسلی نه. برگهٔ رسمی فیلیپس لومیا استفاده روی لب‌های داخلی، داخل واژن، مقعد، پرینه، نوک سینه و هالهٔ آن را ممنوع کرده است؛ بعضی مدل‌هایش سری مخصوص بیکینی دارند، ولی برای لبهٔ بیرونی ناحیه. برای آقایان همین برگه تمام ناحیهٔ تناسلی را ممنوع میداند، چون موی این ناحیه ویژگی متفاوتی دارد و پوست می‌سوزد. اگر بیکینی کامل می‌خواهید، این ناحیه را به کلینیک بسپارید؛ درد، محدوده و جلسه‌هایش را در لیزر بیکینی توضیح داده‌ایم.
طرز استفاده از دستگاه لیزر خانگی
برنامهٔ استفاده را برگهٔ رسمی همان مدل تعیین میکند، نه حدس. برای نمونه، فیلیپس لومیا این را میگوید:
- مرحلهٔ اول: چهار جلسه، هر دو هفته یکبار. اگر جلسه‌ای بیش از سه روز عقب یا جلو بیفتد، مرحلهٔ اول از نو شروع میشود.
- مرحلهٔ نگه‌داری: بعد از آن، هر چهار هفته یکبار و هشت بار؛ اگر مو برگشت، مرحلهٔ اول از نو. بیشتر زدن نتیجه را بهتر نمی‌کند.
- کی نتیجه پیدا میشود: بعد از جلسهٔ اول یک تا دو هفته طول می‌کشد تا مو بریزد؛ بعد از دو یا سه جلسه کم‌شدن مو محسوس میشود.
- بین جلسه‌ها: هر روش معمول جز کرم موبر مجاز است؛ ولی موم یا اپیلاسیون جای جلسه را نمی‌گیرد و بعد از موم ۲۴ ساعت صبر کنید.
یک شرط دیگر هم هست که خیلی‌ها از آن خبر ندارند: همین برگه میگوید دستگاه روی موی بور روشن، خاکستری، قرمز و سفید اثر نمی‌کند، چون این رنگ‌ها نور کافی جذب نمی‌کنند.
دستگاه لیزر خانگی چی خوبه؟
ما برندی را «بهترین» اعلام نمی‌کنیم؛ دستگاه خوب آن است که برای پوست و موی خودتان مجاز باشد. پیش از خرید این‌ها را چک کنید:
- برگهٔ رسمی دارد؟ دستگاهی که دفترچهٔ سازنده با جدول رنگ پوست و رنگ مو ندارد، معیاری هم برای ایمنی‌اش نیست.
- سنسور رنگ پوست دارد؟ دستگاههای معتبر روی پوستی که برایشان زیادی تیره است فلاش نمیزنند؛ فیلیپس لومیا همین کار را میکند.
- رنگ مو و پوست شما در جدول مجاز است؟ پوست تیره یا موی روشن یعنی خرید بی‌فایده یا پرخطر.
- سری مناسب ناحیه‌ای که می‌خواهید دارد؟ صورت، زیر بغل و بیکینی سری جدا دارند و ناحیههای ممنوع را با هیچ سری‌ای نزنید.
اگر پوست شما سبزه یا تیره است، احتمالاً دستگاه خانگی برایتان مناسب نیست؛ همان مرور مجلهٔ Lasers in Surgery and Medicine هم پاک نشدن مو روی پوست خیلی تیره و سرعت کم را از محدودیت‌های اصلی این دستگاه‌ها میداند. انتخاب طول‌موج برای پوست تیره را در لیزر روی پوست تیره و سبزه توضیح داده‌ایم.
دستگاه لیزر خانگی خوبه یا نه؟
دستگاه خانگی وقتی معقول است که پوست روشن تا متوسط و موی تیره دارید، ناحیه کوچک و ساده است (ساق، زیر بغل، خط بیکینی) و حوصلهٔ ماه‌ها استفادهٔ منظم را دارید. همان مرور میگوید این دستگاه‌ها می‌توانند «همراه» درمان کلینیکی باشند، یعنی برای نگه‌داری نتیجه بعد از دورهٔ کلینیک.
لیزر کلینیک وقتی بهتر است که پوستتان سبزه یا تیره است، ناحیه بزرگ یا حساس است، آقا هستید و صورت یا خط ریش مدنظر است، یا می‌خواهید نتیجه سریع‌تر و با جلسه‌های کمتر برسد. لمون در ۱۲ ماه گذشته بیش از ۱٬۳۰۰ جلسه لیزر موهای زائد انجام داده و هر مراجع سری لیزر مخصوص خودش را به‌همراه مداد علامت‌گذاری و عینک محافظ در بسته‌بندی جدا می‌گیرد. تعداد جلسه‌های دوره را در لیزر موهای زائد چند جلسه لازم دارد؟ و تعرفه‌ها را در قیمت لیزر موهای زائد ببینید.
اعداد کلیدی در یک نگاه
- کاهش مو در یک کارآزمایی مقایسه‌ای: بعد از شش جلسه، لیزر دایود حرفهای حدود ۸۵ تا ۸۸ درصد و دستگاه خانگی حدود ۴۶ تا ۵۲ درصد (PLoS One، ۱۵ نفری که دوره را تمام کردند، زیر بغل).
- برنامهٔ فیلیپس لومیا: چهار جلسهٔ اول هر دو هفته یکبار، بعد هشت بار هر چهار هفته یکبار.
- ریزش مو بعد از اولین جلسه: یک تا دو هفته (برگهٔ رسمی فیلیپس لومیا).
- در لمون: بیش از ۱٬۳۰۰ جلسه لیزر موهای زائد در ۱۲ ماه گذشته، با دو پلتفرم کندلا و یک دستگاه دایود ۸۰۸ نانومتر.