پاسخ کوتاه
زیکورپا نام تجاری ایرانی داروی تیرزپاتید است که داروسازی دکتر عبیدی میسازد؛ همان مادهای که سیناژن با نام اسپارتینا و الای لیلی با نام مانجارو عرضه میکنند. آمپول هفتگی است، برای دیابت نوع ۲ و کاهش وزن، فقط با نسخه، و در داروخانه در بستهٔ ۴ قلمی عرضه میشود. در کلینیک لمون از همین خانواده اسپارتینا تزریق میشود، هر جلسه ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان، بعد از ویزیت و آزمایش خون پایه.
اسم زیکورپا چند هفته است که یکدفعه زیاد شنیده میشود. سؤالها هم همیشه همان چهار تاست: این چیست، مال کدام شرکت است، چند است و چه عوارضی دارد. این مقاله جواب همین چهار سؤال است.
زیکورپا چیست و برای چیست؟
زیکورپا یک آمپول تزریقی زیرجلدی با مادهٔ مؤثر تیرزپاتید است. تیرزپاتید همزمان روی دو گیرندهٔ GLP-1 و GIP اثر میگذارد؛ اشتها را کم میکند، تخلیهٔ معده را کند میکند و قند خون را پایین میآورد. برای همین در دنیا هم برای دیابت نوع ۲ (با نام مانجارو) و هم برای کاهش وزن (با نام زپباند) تأیید شده است. زیکورپا برای همین دو کار تجویز میشود: دیابت نوع ۲، و چاقی یا اضافهوزنی که با یک بیماری مرتبط همراه است.
قرص نیست. تیرزپاتید یک پپتید است و از راه دهان در دستگاه گوارش تجزیه میشود، پس هر محصولی که با نام زیکورپا به شکل قرص یا قطره فروخته شود، آن چیزی نیست که داروخانه میدهد. مکانیسم کامل این خانواده را در اسپارتینا چیست مفصل نوشتهایم؛ همهاش عیناً برای زیکورپا هم صادق است، چون مولکول یکی است.
زیکورپا عبیدی چیست؟ ساخت کجاست
زیکورپا محصول داروسازی دکتر عبیدی است، یکی از شرکتهای داروسازی ایرانی؛ برای همین در سرچها «زیکورپا عبیدی» زیاد دیده میشود. در ایران فعلاً سه برند داخلی تیرزپاتید داریم: اسپارتینا از سیناژن، زیکورپا از دکتر عبیدی و تیرزکتو از اکتوورکو. هر سه یک مادهاند؛ فرقشان در سازنده و قیمت است. توزیع هر سه زیر نظارت سازمان غذا و دارو و از مسیر داروخانه است.
در کلینیک لمون از این سه برند، اسپارتینا تزریق میشود و زیکورپا در فهرست خدمات لمون نیست. مسیر هم برای هر بیمار یکی است: پیش از اولین تزریق آزمایش خون پایه گرفته میشود و دوز را پزشک در ویزیت تعیین میکند، نه بر اساس دوزی که فرد دیگری مصرف کرده. اگر دنبال تفاوت دقیق این دو برند هستید، اسپارتینا یا زیکورپا را بخوانید و اگر دو برند دیگر را مقایسه میکنید، زیکورپا یا تیرزکتو.
زیکورپا قیمت؛ آمپول زیکورپا قیمتش چنده؟
قیمت زیکورپا را نام برند تعیین نمیکند، دوز تعیین میکند، و نرخ رسمیاش را سازمان غذا و دارو تنظیم میکند. زیکورپا فقط در بستهٔ ۴ قلمی عرضه میشود و هر بسته در دوزهای رایج حدود ۱۰ تا ۱۳ میلیون تومان است؛ دوز پایینتر ارزانتر و دوز نگهدارنده گرانتر. چون نرخ رسمی هر چند وقت بهروز میشود، عدد دقیق روز را از داروخانه بپرسید. هر بستهٔ ۴ قلمی یعنی چهار تزریق هفتگی، یعنی تقریباً یک ماه درمان.
دو نکتهٔ پولی که مهمتر از رقم دقیق است. اول، این دارو دورهٔ چندماهه دارد و هر بار افزایش دوز یعنی بستهٔ گرانتر؛ پس رقم یک ماه را برای کل دوره برنامه نریزید. دوم، قیمت خیلی پایینتر از نرخ داروخانه علامت خطر است، نه فرصت؛ در اسپارتینا اصل یا تقلبی نوشتهایم چطور کد اصالت را چک کنید و همان روش برای زیکورپا هم کار میکند. اگر کسی «زیکورپا از کجا بخرم» میپرسد، جواب یک کلمه است: داروخانه، با نسخهٔ پزشک. برای مقایسه، اسپارتینا در لمون بهصورت جلسهٔ کامل قیمتگذاری میشود: هر جلسه ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان و دورهٔ ۵ هفتهای ۵ تزریق کامل، مجموعاً ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان، با امکان پرداخت قسطی بدون سود و بدون چک.
زیکورپا چند دوز دارد و چگونه تزریق میشود؟
تیرزپاتید با دوز ۲٫۵ میلیگرم هفتگی شروع میشود؛ این دوز برای عادتکردن بدن است، نه برای لاغری. بعد از ۴ هفته دوز به ۵ میرسد و اگر لازم و قابل تحمل بود، با فاصلهٔ حداقل ۴ هفته پلهپله به ۷٫۵، ۱۰، ۱۲٫۵ و ۱۵ میلیگرم. زیکورپا، اسپارتینا و تیرزکتو هر سه تا ۱۵ میلیگرم عرضه میشوند.
تزریق هفتهای یک بار است، یک روز ثابت در هفته، با غذا یا بیغذا، زیر پوست شکم، ران یا پشت بازو، و هر بار جای تزریق کمی جابهجا شود. قلم در یخچال ۲ تا ۸ درجه نگه داشته میشود. اگر روز تزریق یادتان رفت، قاعده عددی است: تا ۴ روز تأخیر همان موقع بزنید و نوبت بعدی را سر روز همیشگی؛ بیشتر از آن، آن نوبت را رد کنید. جزئیاتش در دوز فراموششدهٔ اسپارتینا آمده و برای زیکورپا فرقی ندارد. آموزش زدن زیکورپا را از داروساز یا پزشکتان بگیرید، نه از ویدئوی شبکههای اجتماعی؛ بار اول باید کسی نشانتان بدهد.
زیکورپا چقدر لاغر میکند؟
عددی که میشود به آن تکیه کرد از کارآزمایی SURMOUNT-1 میآید، بزرگترین مطالعهٔ تیرزپاتید برای کاهش وزن در افراد بدون دیابت: بعد از ۷۲ هفته میانگین کاهش وزن با دوز ۵ میلیگرم حدود ۱۵ درصد، با ۱۰ میلیگرم حدود ۱۹٫۵ درصد و با ۱۵ میلیگرم حدود ۲۱ درصد وزن اولیه بود، در برابر حدود ۳ درصد در گروه دارونما. زیکورپا تا ۱۵ میلیگرم عرضه میشود، پس هر سه ردیف برایش معنا دارد؛ اینکه در کدام پله بمانید را پزشک تعیین میکند.
اینها میانگین جمعیتاند، نه قول به شما. جواب فردی به دارو خیلی فرق میکند و بخشی از آن به تغذیه و فعالیت وابسته است. برای همین در لمون دروازهٔ ورود BMI است: آستانهٔ اندیکاسیون BMI ۳۰ و بالاتر، و بین ۲۷ تا ۳۰ فقط وقتی دستکم یک اختلال مرتبط با وزن مثل فشار خون بالا، دیابت نوع دو یا اختلال چربی خون هم در کار باشد. اسپارتینا چند کیلو کم میکند این اعداد را باز کرده و بازگشت وزن بعد از قطع میگوید بعد از قطع چه میشود؛ هر دو برای زیکورپا هم معتبرند.
آیا آمپول زیکورپا عوارض دارد؟
بله، و عوارضش همان عوارض تیرزپاتید است، چون دارو یکی است. شایعترینها گوارشیاند: تهوع، سنگینی، یبوست یا اسهال و نفخ، مخصوصاً در هفتههای اول و بعد از هر افزایش دوز؛ با پلهبندی آهسته کمتر میشوند. عوارض جدیتر ولی کمشایع: پانکراتیت (درد شدید شکم که به پشت میزند و باید فوری بررسی شود)، سنگ کیسهٔ صفرا، افت قند در کسی که همزمان انسولین یا داروی دیابت مصرف میکند، و کمآبی و آسیب کلیه اگر استفراغ ادامه پیدا کند. روی برچسب این داروها هشدار تومور C-cell تیروئید هست؛ سابقهٔ سرطان مدولاری تیروئید یا سندرم MEN2 در خود فرد یا خانواده یعنی ممنوع.
سه سؤالی که زیاد پرسیده میشود: زیکورپا و بارداری، زیکورپا در شیردهی، و زیکورپا و پریودی. در بارداری مصرف نمیشود چون اثرش روی جنین ناشناخته است، در شیردهی دادهای برای ایمنی وجود ندارد و توصیهٔ ایمن پرهیز است، و بینظمی قاعدگی با کاهش وزن سریع دیده میشود و معمولاً با ثابتشدن وزن برمیگردد. اگر قرص ضدبارداری خوراکی مصرف میکنید، در هفتههای اول و بعد از هر افزایش دوز جذب قرص ممکن است کم شود و روش کمکی لازم است. اسپارتینا در بارداری و شیردهی و عوارض اسپارتینا فهرست کامل و علائم اورژانسی را دارند و عیناً برای زیکورپا هم به کار میآیند.
بعد از تزریق زیکورپا چه باید کرد؟
کار خاصی لازم نیست، ولی چند رفتار ساده تجربهٔ هفتههای اول را خیلی بهتر میکند: وعدههای کوچکتر و آهستهتر، پروتئین کافی در هر وعده تا کاهش وزن از چربی باشد نه عضله، آب زیاد، و پرهیز از غذای چرب و حجیم در روز تزریق و روز بعدش که تهوع اوج میگیرد. اینکه بعد از تزریق زیکورپا چی بخوریم را در تغذیه حین اسپارتینا با نمونهٔ وعده نوشتهایم.
زیکورپا یا اسپارتینا؟
فرقی در مادهٔ مؤثر ندارند و هر دو تیرزپاتیدند؛ تفاوت در سازنده و قیمت بسته است. پس سؤال درست «کدام برند» نیست، «کدام مسیر» است: داروی اصل با نسخه، شروع از دوز کم، آزمایش خون پیش از شروع و پزشکی که پلههای دوز را دنبال کند. جدول مقایسهٔ کامل، از جمله ملیتاید و ماسیزا و سویما که مولکول دیگری هستند، در اسپارتینا یا زیکورپا است و نسبت اینها با نسخهٔ اصلی خارجی در اسپارتینا یا مانجارو.
در لمون چطور؟
لمون زیکورپا تزریق نمیکند؛ برند مصرفی این خانواده در لمون اسپارتیناست. مسیر یکی است: اول ویزیت و آزمایش خون پایه، بعد تجویز و تنظیم پلههای دوز که دکتر فریده قلیزاده (پزشک عمومی، نظام پزشکی ۱۰۸۰۴۷) انجام میدهد؛ تزریق بدون ویزیت و بدون نسخه انجام نمیشود. هر جلسه ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است، دورهٔ ۵ هفتهای ۵ تزریق کامل مجموعاً ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان و خرید تکجلسهای نداریم؛ پرداخت قسطی بدون سود و بدون چک هم ممکن است. جزئیات در تزریق اسپارتینا در لمون و برای مشاوره تماس.
اعداد کلیدی در یک نگاه
- زیکورپا (داروسازی دکتر عبیدی)، اسپارتینا (سیناژن) و تیرزکتو (اکتوورکو) هر سه تیرزپاتیدند؛ شروع از ۲٫۵ میلیگرم هفتگی و سقف عرضهٔ هر سه ۱۵ میلیگرم.
- SURMOUNT-1، ۷۲ هفته: میانگین کاهش وزن با ۱۰ میلیگرم حدود ۱۹٫۵ درصد و با ۱۵ میلیگرم حدود ۲۱ درصد، در برابر حدود ۳ درصد با دارونما.
- هر بستهٔ ۴ قلمی زیکورپا در دوزهای رایج حدود ۱۰ تا ۱۳ میلیون تومان، با نرخ رسمی سازمان غذا و دارو؛ چهار قلم یعنی حدود یک ماه درمان.
- در لمون اسپارتینا هر جلسه ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان و دورهٔ ۵ هفتهای ۵ تزریق کامل ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان، فقط بعد از ویزیت و آزمایش خون پایه.