پاسخ کوتاه
هیالورونیداز آنزیمی است که ژلِ فیلرهای هیالورونیکاسید را در بدن تجزیه میکند و عملاً نتیجهٔ تزریق را برمیگرداند. پزشک از آن هم برای اصلاحِ فیلرِ نامتقارن یا بیشازحد استفاده میکند و هم بهعنوانِ درمانِ فوریِ انسدادِ عروقی. این آنزیم فقط روی فیلرهای هیالورونیک اثر میگذارد، نه روی ژلهای دائمی و نه روی تزریقِ چربی.
هیالورونیداز دقیقاً چه کار میکند؟
هیالورونیداز پیوندهای مولکولِ هیالورونیکاسید را میشکند. فیلرهای رایجِ امروز از همین ماده ساخته شدهاند، پس وقتی آنزیم داخلِ همان ناحیه تزریق میشود، ساختارِ ژل باز میشود و بدن آن را جذب میکند. نتیجه این است که حجمی که فیلر ایجاد کرده بود کم میشود و ناحیه به حالتِ قبل از تزریق نزدیک میگردد.
نکتهٔ مهم این است که هیالورونیداز فقط با فیلرهای هیالورونیک کار میکند. اگر کسی ژلِ دائمی مثلِ آکوافیلینگ یا سیلیکون تزریق کرده باشد، این آنزیم آن را حل نمیکند و برداشتنِ آن اغلب به روشهای سختتری نیاز دارد. همین برگشتپذیریِ فیلرِ هیالورونیک یکی از دلایلی است که این نوع فیلر انتخابِ ایمنتری به شمار میآید.
چه زمانی فیلر را حل میکنیم؟
سه موقعیتِ اصلی وجود دارد که پزشک تصمیم میگیرد فیلر را حل کند.
اول، اصلاحِ ظاهری. اگر نتیجه نامتقارن شده، بیشازاندازه پر است، در جای درستی ننشسته، یا توده و برجستگیِ ناخواسته ایجاد کرده، حلکردنِ کل یا بخشی از فیلر راهِ برگرداندنِ اوضاع است.
دوم، واکنش یا عارضهٔ دیررس. گاهی چند هفته یا چند ماه بعد ندول یا تورمِ التهابی ایجاد میشود که با حلکردنِ فیلر و درمانِ همراه کنترل میشود.
سوم، و مهمتر از همه، انسدادِ عروقی. اگر فیلر بهاشتباه واردِ رگ شود یا رگی را فشار بدهد، خونرسانیِ پوست مختل میشود. این یک وضعیتِ فوری است و پزشک باید بیدرنگ ناحیه را با هیالورونیداز پُر کند تا مسیرِ خون باز شود. هرچه این کار زودتر و در همان ساعتهای نخست انجام شود، شانسِ برگشتِ کاملِ بافت بیشتر است.
چقدر طول میکشد تا فیلر حل شود؟
در حالتِ اصلاحِ معمولی، اثرِ هیالورونیداز اغلب طیِ ۲۴ تا ۴۸ ساعت دیده میشود، اما قضاوتِ نهایی بهتر است بعد از حدودِ یک هفته انجام شود، وقتی تورمِ ناشی از خودِ تزریقِ آنزیم فروکش کرده باشد. اگر بخشی از فیلر باقی مانده باشد، پزشک میتواند بعد از ۴۸ ساعت یا بیشتر نوبتِ دوم را تکرار کند.
در انسدادِ عروقی داستان فرق میکند. آنجا پزشک ناحیه را با مقدارِ بیشتری آنزیم و در فاصلههای کوتاه تکرار میکند تا خونرسانی برگردد؛ این کاری است که فقط در محیطِ درمانی و توسطِ پزشک انجام میشود.
آیا حلکردنِ فیلر خطر یا عارضه دارد؟
حلکردنِ فیلر با هیالورونیداز روشِ جاافتادهای است، اما مثلِ هر تزریقِ دیگری بیریسک نیست. شایعترین اثرها موقتیاند: تورم، قرمزی و گاهی کبودیِ خفیف در محلِ تزریق که طیِ چند روز خوب میشود.
مهمترین نکتهٔ ایمنی، احتمالِ واکنشِ حساسیتی به خودِ آنزیم است. به همین دلیل در مواردِ غیراورژانسی پزشک ممکن است پیش از تزریقِ کامل، تستِ حساسیت انجام دهد یا سابقهٔ آلرژیِ شما را بپرسد. این کار باید حتماً توسطِ پزشک انجام شود، نه هر فردی که آنزیم را در اختیار دارد.
بعد از حلکردنِ فیلر چه انتظاری داشته باشیم؟
بعد از اینکه ناحیه به حالتِ اولیه برگشت، پوست معمولاً به شکلِ قبلِ فیلر برمیگردد. حلکردنِ فیلر پوستِ سالم را خراب نمیکند؛ آنزیم فقط ژلِ تزریقشده را هدف میگیرد.
اگر قصد دارید دوباره فیلر بزنید، بهتر است چند روز تا حدودِ دو هفته صبر کنید تا تورم کاملاً بخوابد و پزشک بتواند وضعیتِ واقعیِ ناحیه را ببیند و مقدارِ درست را تخمین بزند. عجله برای تزریقِ مجدد نتیجه را قابلِ پیشبینی نمیکند.
چرا دسترسیِ پزشک به هیالورونیداز مهم است؟
وجودِ هیالورونیداز در کلینیک یک شاخصِ ایمنی است، نه یک جزئیاتِ فنیِ بیاهمیت. کلینیکی که فیلرِ هیالورونیکِ برگشتپذیر تزریق میکند باید این آنزیم را همیشه در دسترس داشته باشد تا اگر انسدادِ عروقی رخ داد، در همان لحظه بتواند اقدام کند. پرسیدنِ همین یک سؤال از تزریقکننده، یعنی «اگر مشکلی پیش بیاید چطور آن را برمیگردانید؟»، خیلی چیزها را دربارهٔ ایمنیِ کارِ او روشن میکند.
در لمون فقط فیلرهای هیالورونیکِ قابلِ جذب و برگشتپذیر و توسطِ پزشکِ نظامدار تزریق میشود و امکانِ اصلاح یا برگرداندنِ نتیجه همیشه وجود دارد.
برای عوارضِ خودِ فیلر و علائمِ هشدار، مطلبِ عوارض فیلر لب و برای مراقبتِ بعد از تزریق، راهنمای مراقبت بعد از فیلر را بخوانید. برای مشاوره هم میتوانید نوبت بگیرید.
بازبینی علمی: دکتر فریده قلیزاده، پزشک (نظام پزشکی ۱۰۸۰۴۷)
